Paribasan, Bebasan, Saloka

PARIBASAN

Wujudipun punika ukara wantah boten sinamun ing upami, ajeg panganggenipun, tembung-tembungipun boten saged dipunewahi nggadahi teges salugunipun.

Upaminipun:

  1. Adigang, adigung, adiguna tegesipun remen ngendelaken kekiyatan, panguwaosipun, lan kepinteranipun.
  2. Ancik-ancik pucuking eri tegesipun tansah was sumelang, tumindak ingkang tansah ngadhut bebaya.
  3. Angon ulat ngumbar tangan tegesipun ngulataken kawontenan, menawi limpe banjur dicolong.
  4. Ana bapang sumimpang tegesipun nyingkiri sadayaning bebaya
  5. Becik ketitik ala ketara tegesipun bakal cetha pundi ingkang tumindak leres kaliyan lepat ing tembe wingkingipun.
  6. Busuk ketekuk, pinter keblinger tegesipun ingkang bodho lan ingkang pinter sami manggih cilaka.
  7. Ciri wanci lêlai ginawa mati tegesipun   Pakulinan ala boten saged diewahi ngantos dumuginipun seda.
  8. Ila – ila ujare wong tuwa tegesipun manut marang pituturipun tiyang sepuh.
  9. Buntel kadud, ora kinang ora udud tegesipun buruh nyambut damel upah borongan, boten angsal dhahar kaliyan ngunjuk.
  10. Dahwen ati open tegeipun nacad nanging gadhah melik (raos pepinginan) ingkang dicacad.
  11. Didhadunga medhot, dipalangana mlumpat tegesipun pikajengan ingkang boten saged dipunpenggak.

BEBASAN

Bebasan inggih punika unen-unen kang gumathok, ajeg panganggenipun, ngemu suraos pepindhan, ingkang dipun upamikaken sipat, tindak tanduk, utawi kawontenanipun tiyang. Ukaaranipun adakanipun dipunwiwiti mawi tembung kriya.

Upaminipun:

  1. Ancik-ancik pucuking eri tegesipun tiyang ingkang tansah gadhah raos was sumelang.
  2. Adhang-adhang tetese embun tegesipun nJagakaken barang mung sakangsalipun.
  3. Adol lenga kari busik tegese dum dum barang, nanging ingkang andum boten angsal bagiyan.
  4. Anak molah bapa kepradhah tegesipun tiyang sepuh ndherek repot amargi tumindakipun lare.
  5. Arep jamure emoh watange tegesipun purun sekecanipun boten purun rekaosipun.
  6. Abag-abang lambe tegesipun gunemipun mung lamis.
  7. Kocak tandha lokak tegesipun tiyang ingkang umuk tandha menawi kirang kawruhipun.
  8. Mburu uceng kelangan deleg tegesipun nguyak barang sepele kecalan barang ingkang aji.
  9. Katon cepaka sawakul tegesipun dipunremeni dening tiyang kathah.
  10. Mbuwang rase nemu kuwuk tegesipun nyingkiri piawon, nanging malah manggihi piawon ingkang langkung awon.
  11. Dudu berase ditempurake tegesipun urun rembag nanging boten selaras kaliyan ingkang dipun rembag.

SALOKA

Saloka inggih punika unen-unen ingkang gumathok, ajeg panganggenipun ngemu suraos pepindhan, ingkang dipunpindhakaken punika tiyangipun. Ukaranipun adakanipun dipunwiwiti tembung aran.

Upaminipun:

  1. Asu gedhe menang kerahe tegesipun tiyang ageng/gadha panguwaos menawi  gadhah perkawisan kaliyan tiyang alit limrahipun lajeng dipun mimpangaken.
  2. Ati bengkong oleh oncong tegesipun tiyang gadhah  niyat awon angsal srana kangge tumindak.
  3. Bathok bolu isi madu tegesipun tiyang asor nanging gadhah kapinteran.
  4. Belo melu seton tegesipun naming anut grubyug boten ngertos rembag.
  5. Dhalang karubuhan panggung tegesipun tiyang ingkang kawelah ing ginemipun cepklakep.
  6. Gajah ngidak rapah tegesipun tiyang ingkang nrajang wewaleripun piyambak.
  7. Kebo mulih menyang kandhange tegesipun wangsul marang asalipun.
  8. Cecak nguntal elo tegesipun ngarah barang ingkang mokal.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: